What is jaundice?
januari 4, 2023
BlogsMarkers

Wat is geelzucht?

Alle HOMED-IQ blogs worden beoordeeld door medische specialisten

Geelzucht is een vergeling van de huid, slijmvliezen of ogen en is een symptoom van verschillende gezondheidsproblemen. Geelzucht ontstaat wanneer er te veel bilirubine in het bloed zit dat vervolgens oplost in de vetlaag onder de huid (Mount Sinai). Geelzucht ontstaat niet vanzelf, het wordt veroorzaakt door een andere aandoening die een ophoping van bilirubine in het bloed veroorzaakt. Dit is vaak een ziekte die de lever, de galblaas of de alvleesklier aan kan tasten.

Wat is geelzucht?

Wat is geelzucht? Geelzucht is een aandoening waarbij de huid, het oogwit en de slijmvliezen geel worden door een te hoog bilirubinegehalte in het bloed. Bilirubine is een afvalproduct dat ontstaat bij de afbraak van rode bloedcellen. Als er te veel bilirubine wordt geproduceerd of als bilirubine niet goed uit het bloed wordt verwijderd, kan geelzucht ontstaan.

De oorzaken van geelzucht

Geelzucht komt vrij vaak voor bij pasgeborenen. Dit is vaak onschuldig en treedt op wanneer de lever van een pasgeboren baby nog niet rijp genoeg is om bilirubine te verwijderen. Geelzucht bij pasgeborenen verdwijnt vaak na enkele dagen zonder behandeling. Bij volwassenen kan geelzucht worden veroorzaakt door verschillende ziekten of persoonlijke factoren:

  • Hemolytische anemie: verhoogde afbraak van rode bloedcellen veroorzaakt verhoogde niveaus van bilirubine in het bloed.
  • Auto-immuunziekten
  • Virussen zoals hepatitis A, chronische hepatitis B en C, en Epstein-Barr virus
  • Bepaalde medicijnen
  • Leverziekte
  • Problemen met de galblaas of de galwegen
  • Genetische aandoeningen, zoals het syndroom van Gilbert

Bron: Cleveland Clinic, 2018

Symptomen van geelzucht

Geel worden van het oogwit, de slijmvliezen en de huid zijn de meest voorkomende symptomen van geelzucht. Hoewel de symptomen die optreden beïnvloed kunnen worden door de oorzaak van de geelzucht, zijn veel voorkomende symptomen:

  • Misselijkheid
  • Kleikleurige ontlasting
  • Donkere urine
  • Griepachtige symptomen
  • Koorts

Bron: Cleveland Clinic, 2018

Hoe vaak komt geelzucht voor?

Geelzucht komt het meest voor bij pasgeboren baby’s. Het komt naar schatting voor bij 60% van de voldragen baby’s en 80% van de vroeggeboren baby’s (Assoku, 2022). Geelzucht bij volwassenen is zeldzaam en komt alleen voor door een andere gezondheidsaandoening die de bilirubine in het bloed verhoogt.

Hoe test je op geelzucht?

Testen op geelzucht gebeurt door het meten van de hoeveelheid bilirubine in het bloed. Het is mogelijk om deze test te doen bij een arts of met behulp van een thuistest. De Leverfunctietest van Homed-IQ controleert het bilirubinegehalte in het bloed samen met verschillende andere belangrijke markers voor de gezondheid van de lever, zoals AST en alkalische fosfatase. Nadat het monster is verzameld en naar een gecertificeerd laboratorium is gestuurd, wordt de test geanalyseerd en worden de resultaten gedeeld met de afnemer van de test.

Moet ik naar een arts?

Als het testresultaat wijst op een hoog bilirubinegehalte of als je merkt dat je huid of ogen geel worden, ga dan naar de huisarts. Er is meer onderzoek nodig om de oorzaak van de geelzucht vast te stellen en een noodzakelijke behandeling te beginnen.

Behandeling van geelzucht

Bij de behandeling van geelzucht is het belangrijk eerst de oorzaak vast te stellen. De behandeling is afhankelijk van de onderliggende ziekte of aandoening. Overigens is behandeling van geelzucht niet altijd nodig, omdat het geelzucht vanzelf kan verdwijnen.

Bronnen

Ansong-Assoku B, Shah SD, Adnan M, et al. Neonatal Jaundice. [Updated 2022 Aug 7]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK532930/

Adult Jaundice: Symptoms, Causes, Diagnosis, Treatment & Prevention. (n.d.). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15367-adult-jaundice

Jaundice. (n.d.). Mount Sinai Health System. https://www.mountsinai.org/health-library/diseases-conditions/jaundice

Over de auteur

Lauren Dobischok

Lauren is een gezondheidswetenschapper en wetenschapscommunicator en woont momenteel in Nederland. Oorspronkelijk komt ze uit Canada, maar heeft een onderzoeksmaster in Gezondheidswetenschappen afgerond aan het Nederlands Instituut voor Gezondheidswetenschappen van de Erasmus Universiteit Rotterdam (NIHES) met een specialisatie in epidemiologie. Voor haar Master heeft ze een Bachelor in Gezondheidswetenschappen aan de Simon Fraser University afgerond. Met een achtergrond in de volksgezondheid is het haar doel om nauwkeurige wetenschappelijke inhoud te creëren die gemakkelijk te begrijpen is en mensen in staat stelt geïnformeerde beslissingen te nemen. Binnen Homed-IQ werkt Lauren als Product Developer en Content Lead, waarbij ze nauw samenwerkt met artsen en wetenschappers op het gebied van medische hulpmiddelen voor Homed-IQ’s nieuwe producten en schriftelijke communicatie.