• dagen
  • Uren
  • Minuten
  • Seconden
Featured Images Blog (5)

eGFR

Alle HOMED-IQ blogs worden beoordeeld door medische specialisten

De nieren hebben in het lichaam een belangrijke filterfunctie om afvalstoffen te verwijderen en zijn wat dat betreft onmisbaar. Wanneer je nierfunctie niet optimaal is, leidt dat tot problemen. Homed-IQ bied je de mogelijkheid om een lever- en nierfunctie test thuis uit te voeren. Deze test meet onder andere de eGFR waarde, een belangrijke indicator voor de nierfunctie.  

Wat is eGFR?

eGFR staat voor estimated glomerular filtration rate (in het Nederlands: geschatte glomerulaire filtratiesnelheid). Het betreft hier een uit te voeren schatting die vast te stellen is aan de hand van de creatininewaarde in het bloed. Creatinine is een spierafbraakproduct. De nieren filteren dit afbraakproduct constant, waarna het via urine het lichaam verlaat. De uitkomst van een eGFR test laat zien wat de hoeveelheid bloed is die de nieren per minuut filteren. 

Het getal van de filtratiesnelheid verschilt persoon. In een gezond lichaam is de uitkomst van een eGFR test bijvoorbeeld per minuut meer dan 90 milliliter per minuut. De snelheid neemt overigens af naarmate je ouder wordt. Personen met een hoge leeftijd hebben doorgaans dan ook een met een lagere filtratiesnelheid te maken (gemiddeld 30 tot 45 milliliter per minuut). Dit wordt door de leeftijd dan niet als een afwijkende waarde gezien. De creatinineconcentratie in het bloed is een indicator voor de manier waarop nieren functioneren. 

Wat is een goede eGFR waarde?

Een goede eGFR waarde laat zien dat de filterfunctie van de nieren optimaal werkt. Er is sprake van een goede eGFR waarde als de test een uitkomst heeft van meer dan 90 milliliter per minuut.

Kan eGFR te hoog of te laag zijn?

De waarde eGFR kan te laag zijn, waarbij er verschillende stadia zijn te onderscheiden (Nederlands Huisartsen Genootschap, 2019):

> 90 ml/min: normaal

60-89 ml/min: mild nierfalen

30-59 ml/min: matig nierfalen

15-29 ml/min: zwaar nierfalen

<15 ml/min: eindstadium

eGFR testen 

eGFR testen met een thuistest van Homed-IQ biedt inzicht in de filtratiesnelheid van de nieren. Deze indicator maakt deel uit van de lever- en nierfunctie test. De thuistest bestaat uit een urinetest in combinatie met een vingerprikje voor bloedafname, waarna een gecertificeerd laboratorium de analyse uitvoert. Naast de eGFR waarde biedt deze test inzicht in een aantal andere waarden, zoals ALT, AST, GammaGT, Bilirubine, Albumine, Creatinine, eGFR en Alkalische Fosfatase. Hiermee biedt de test meerdere parameters om je nierfunctie en leverfunctie vast te stellen. In de beginfase van een niet optimaal functionerende nier of lever zijn er niet altijd symptomen waarneembaar, zodat een test uitkomst kan bieden.

De oorzaken van een te lage eGFR waarde

Er zijn verschillende oorzaken van een te lage eGFR waarde aan te wijzen. Het is in de eerste plaats een natuurlijk proces, want bij het ouder worden is het normaal dat de nierfunctie vermindert. Het is ook mogelijk dat er sprake is van een nierziekte, of van een ziekte waarbij de nieren zijn betrokken. In de meeste situaties is een lage eGFR waarde te wijten aan een andere oorzaak, zoals een hoge bloeddruk, hartfalen, diabetes of aderverkalking.

Zijn er ziektes gerelateerd aan eGFR?

Er zijn diverse aandoeningen en ziektes die samenhangen met een te lage eGFR. Bij een gestoorde nierfunctie kan er bijvoorbeeld sprake zijn van glomerulonefritis ofwel filterontsteking. Dit is echter een zeldzame ziekte. Vaker is het zo dat een hoge bloeddruk, hartfalen, aderverkalking of diabetes de oorzaak is.

Wat betekent een laag eGFR?

Een te lage eGFR waarde betekent dat de nieren niet meer optimaal functioneren, zodat het bloed niet goed wordt gezuiverd. Hierdoor krijgen afvalstoffen de kans zich in het lichaam op te stapelen. Bovendien zijn de nieren dan niet meer optimaal in staat om de vochthuishouding in het lichaam goed te regelen (Albert Schweitzer Ziekenhuis). Verder geldt dat er door de verminderde nierfunctie problemen ontstaan met de botten. Dat komt omdat nieren dan minder goed in staat zijn om vitamine D aan te maken, waardoor botten zwakker worden en mogelijk sneller breken. Ook kan de bloeddruk stijgen.

Symptomen van een te lage eGFR waarde

De symptomen van een te lage eGFR waarde zijn niet altijd direct merkbaar. In een mild stadium als de waarde iets verlaagd is, zijn er soms helemaal geen symptomen waarneembaar. Op het moment dat er de eGFR waarde zo laag is dat er sprake is van matig tot zwaar nierfalen, zijn er diverse symptomen van toepassing:

  • Jeuk
  • Misselijkheid
  • Ziek voelen
  • Vocht vasthouden
  • Opgezwollen enkels
  • Kortademigheid
  • Botzwakte
  • Hoge bloeddruk
  • Kouwelijkheid
  • Vermoeidheid

Hoe kan ik de eGFR waarde verhogen?

De eGFR waarde is te verhogen door een specifiek dieet te volgen. Het is belangrijk om zout zoveel mogelijk te mijden en eiwitten zoveel mogelijk te beperken (UMCG). Afhankelijk van de mate van de filterfunctie is het eventueel nodig om medicijnen te nemen. Bijvoorbeeld medicijnen die ervoor zorgen dat de bloeddruk wordt verlaagd of om een vitamine D supplement te nemen. Bij een veel te lage waarde is het ook mogelijk dat een arts medicijnen voorschrijft om de filterende functie van de nieren te ondersteunen bij het verwijderen van afvalstoffen. Bij zwaarder nierfalen kan dialyse als behandeling of een niertransplantatie nodig zijn.

Wat is het verschil tussen eGFR en creatinine? 

Creatinine vormt zich tot een spierafvalproduct en de nieren zuiveren dit afbraakproduct uit het bloed. GFR is een indicator om de filtratiesnelheid te bepalen, waarbij de glomeruli bloedfiltertjes in de nieren zijn die de afvalstoffen verwijderen. eGFR bepaalt daarbij wat de hoeveelheid bloed is, die per minuut gefilterd wordt.

Over de auteur

Lauren Dobischok

Lauren is een gezondheidswetenschapper en wetenschapscommunicator en woont momenteel in Nederland. Oorspronkelijk komt ze uit Canada, maar heeft een onderzoeksmaster in Gezondheidswetenschappen afgerond aan het Nederlands Instituut voor Gezondheidswetenschappen van de Erasmus Universiteit Rotterdam (NIHES) met een specialisatie in epidemiologie. Voor haar Master heeft ze een Bachelor in Gezondheidswetenschappen aan de Simon Fraser University afgerond. Met een achtergrond in de volksgezondheid is het haar doel om nauwkeurige wetenschappelijke inhoud te creëren die gemakkelijk te begrijpen is en mensen in staat stelt geïnformeerde beslissingen te nemen. Binnen Homed-IQ werkt Lauren als Product Developer en Content Lead, waarbij ze nauw samenwerkt met artsen en wetenschappers op het gebied van medische hulpmiddelen voor Homed-IQ’s nieuwe producten en schriftelijke communicatie.