• dagen
  • Uren
  • Minuten
  • Seconden

Wat is Ferritine?

Alle HOMED-IQ blogs worden beoordeeld door medische specialisten

Ferritine is in je bloed aanwezig als een soort maatstaf voor de hoeveelheid ijzer dat zich in het beenmerg en in de lever bevindt. Bij te weinig ijzer spreekt je lichaam de voorraad ferritine aan. Als deze voorraad vrijwel op is, ontstaat er bloedarmoede. Een aandoening die vervelende klachten kan geven, als vermoeidheid, rusteloze benen en een bleke huid. Een tekort aan ijzer is eenvoudig te testen met een bloedarmoede thuistest van Homed-IQ.

Wat is ferritine?

Ferritine is een type eiwit, dat ijzer in je lichaam opslaat. Het eiwit zit voor een klein deel in het bloed en voor een groot deel in je beenmerg en in de lever (Sanquin). De lichaamscellen produceren meer ferritine naarmate de hoeveelheid ijzer in het lichaam toeneemt.

Waar zit ferritine in?

Ferritine is, als het om ijzer gaat, in verschillende voedingsmiddelen aanwezig. Bijvoorbeeld in vleesproducten en vis. Met betrekking tot vlees, geldt dat er meer ijzer zit in lamsvlees dan bijvoorbeeld in kip of varkensvlees. Naast dierlijke producten bevatten ook bepaalde plantaardige producten ijzer. Het gaat hierbij onder meer om spinazie, peulvruchten, noten en haver. 

IJzer is overigens te onderscheiden in heemijzer en non-heemijzer. Bij dierlijke producten is er sprake van heemijzer en non-heemijzer komt, naast in dierlijke producten, ook voor in plantaardige producten (Voedingscentrum). IJzer zet zich in de maag om in ferritine en vitamine C levert daar een belangrijke bijdrage aan. Het proces van omzetting van ijzer naar ferritine kan namelijk verstoord raken bij een gebrek aan vitamine C. Daarom is het belangrijk om ook bijvoorbeeld citrusvruchten en andere producten waar veel vitamine C in zit te eten.

  • Dierlijke producten
  • Plantaardige producten

Waarom is ferritine belangrijk?

Ferritine is belangrijk omdat het als eiwit een belangrijke rol speelt bij het vervoer van zuurstof door het bloed. Elk orgaan heeft zuurstof nodig om goed te werken. IJzer is wat dat betreft weer belangrijk om hemoglobine te vormen. Dit is een onderdeel van rode bloedcellen, die zorgen voor het transport van zuurstof in het lichaam. Bij een te laag ferritine gehalte, geldt dat het ijzertekort kan leiden tot allerlei lichamelijke klachten, zoals:

  • Vermoeidheid
  • Bleekheid
  • Rusteloze benen
  • Snel buiten adem

Welke ferritine waarde is goed?

Een goede ferritine waarde verschilt voor mannen en vrouwen (Nederlands Huisartsen Genootschap):

Mannen: 25 – 250 microgram per liter

Vrouwen: 20 – 100 microgram per liter

Dit verschil heeft onder meer te maken met een eventuele zwangerschap, menstruatie, hormonen en borstvoeding.

Kan je ferritine te hoog of te laag zijn?

Ferritine kan zowel te hoog als te laag zijn. Dit is het geval als het gehalte boven of onder de waarden uitkomt die als standaard gelden voor een gezonde ferritine waarde. 

De oorzaken van te weinig ferritine in je bloed

Er zijn verschillende oorzaken van een tekort aan ferritine in het lichaam:

  • Genetisch bepaald
  • Menstruatie met overmatig bloedverlies
  • Langdurig lichamelijke inspanning
  • Medische reden met verstoring in de opname
  • Bijwerking van medicijnen
  • Te weinig voedsel met ijzer

De oorzaken van te veel ferritine in je bloed

Een te hoge ferritine waarde kan veroorzaakt worden door (Sanquin):

  • Medische aandoening
  • Erfelijkheid
  • Overgewicht
  • Infectie

De gevolgen van een ferritine afwijking

Bij een tekort aan ferritine geldt dat er mogelijk bloedarmoede ontstaat, met verschillende klachten als gevolg. Bijvoorbeeld een bleke huid en vermoeidheid, versneld buiten adem raken en de drang om te bewegen door rusteloze benen. Bij een overschot treden er mogelijk andere gezondheidsproblemen op, zoals hartaandoeningen, suikerziekte of gewrichtsklachten.

Zijn er ziektes gerelateerd aan een ferritine afwijking?

Er kan bij een verhoogde hoeveelheid ferritine sprake zijn van een infectie, zoals bij een leverontsteking of bij overgewicht. In dat geval is er geen sprake van overtollig ijzer in het lichaam, maar is de ferritine waarde mogelijk wel hoger. Een auto-immuunziekte is ook te relateren aan een ferritine afwijking.

Waarom ferritine meten?

Ferritine zorgt ervoor dat ijzer in je lichaam kan worden opgeslagen. Door je ferritine waarde te meten, kom je erachter of de voorraad ijzer in je lichaam goed is. Met de Homed-IQ Bloedarmoede Test, meet je tegelijkertijd je ijzer- en hemoglobinegehaltes. Hierdoor kom je erachter of je bloedarmoede hebt of niet en waar dit door wordt veroorzaakt.

Hoe vaak moet je je ferritine waarde testen?

Er geldt geen frequentie voor hoe vaak je de waarde van ferritine moet laten testen. Dat kan op elk gewenst moment, met een Bloedarmoede Test van Homed-IQ. Deze test werkt door middel van een vingerprik. Naast ferritine meet deze test ook vitamine B12, foliumzuur (B9) en hemoglobine.

Is de ferritine test van Homed-IQ betrouwbaar?

Ja, jouw testmonster wordt – net als al onze andere thuistesten – verwerkt en geanalyseerd in een gecertificeerd laboratorium. De laboratoria waar wij mee samenwerken worden ook gebruikt door ziekenhuizen, huisartsen en andere medische specialisten. 

Is deze test een alternatief voor een bloedonderzoek via de huisarts?

Een bloedonderzoek via de huisarts verloopt op precies dezelfde manier als de thuistest van Homed-IQ. Het verschil is dat je de zelftest anoniem, vanuit het gemak van je eigen huis en op een zelf gekozen tijdstip kan afnemen. 

Hoe verloopt het testproces van de ferritine test van Homed-IQ?

Onze bloedarmoede zelftest werkt erg eenvoudig. Door middel van een vingerprik neem je de test af. Vervolgens gebruik je het meegeleverde transportzakje en de retourenvelop om je sample op te sturen naar het lab. Binnen enkele dagen zijn jouw resultaten in te zien. 

Wat kan ik doen als mijn ferritine waarde niet goed is?

Het is in elk geval belangrijk om gezond te eten en voedingsmiddelen te nemen met een hoog ijzergehalte. Bijvoorbeeld door een gevarieerd dieet met onder meer:

  • Vlees en vis
  • Aardappelen en groenten
  • Peulvruchten en bonen
  • Granen

Bij voldoende ijzerrijke voeding kan het ook helpen om meer vitamine C te nemen. Hiermee wordt het opnameproces ondersteund. Let er op dat melk de opname van ijzer remt, net als rode wijn en koffie. 

Overigens zijn ijzersupplementen vrij verkrijgbaar bij drogisterijen. Ook hiermee kan je zorgen voor voldoende ijzer-inname en een stabiele hb-waarde van het bloed.

Over de auteur

Lauren Dobischok

Lauren is een gezondheidswetenschapper en wetenschapscommunicator en woont momenteel in Nederland. Oorspronkelijk komt ze uit Canada, maar heeft een onderzoeksmaster in Gezondheidswetenschappen afgerond aan het Nederlands Instituut voor Gezondheidswetenschappen van de Erasmus Universiteit Rotterdam (NIHES) met een specialisatie in epidemiologie. Voor haar Master heeft ze een Bachelor in Gezondheidswetenschappen aan de Simon Fraser University afgerond. Met een achtergrond in de volksgezondheid is het haar doel om nauwkeurige wetenschappelijke inhoud te creëren die gemakkelijk te begrijpen is en mensen in staat stelt geïnformeerde beslissingen te nemen. Binnen Homed-IQ werkt Lauren als Product Developer en Content Lead, waarbij ze nauw samenwerkt met artsen en wetenschappers op het gebied van medische hulpmiddelen voor Homed-IQ’s nieuwe producten en schriftelijke communicatie.